1. Genel Açıklama
7524 sayılı Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen Beşinci Kısım kapsamında yürürlüğe giren Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi düzenlemeleri çerçevesinde önemli bir idari gelişme yaşanmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan duyuru ile 2024 hesap dönemine ilişkin Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (YATV) Beyannamesi, 7 Ocak 2026 tarihi itibarıyla elektronik beyan sisteminde kullanıma açılmıştır.
Beyannameye, Dijital Vergi Dairesi üzerinden giriş yapılarak e-Beyan modülü aracılığıyla erişilebilmektedir.
2. Yasal Dayanak ve Kapsam
YATV uygulaması, çok uluslu işletme gruplarına yönelik asgari vergi düzenlemelerinin Türkiye’deki yansıması niteliğindedir.
Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen hükümler ile belirli büyüklük kriterlerini sağlayan çok uluslu işletme (ÇUİ) grupları için yerel düzeyde asgari efektif vergi yükünün sağlanması amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda 2024 raporlama dönemine ilişkin ilk beyan süreci fiilen başlamış bulunmaktadır.
3. Beyannameye Erişim ve Teknik Süreç
Mükellefiyet kaydı bulunan kullanıcılar:
Mevcut kullanıcı kodu ve şifreleri ile Dijital Vergi Dairesi’ne giriş yaparak
e-Beyan modülünden “Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi”ne ulaşabilmektedir.
Ayrıca idare tarafından yayımlanan:
- “Parasal Sınırlar ve Kur Çevirmeleri” dokümanı
- “Yerel Asgari Tamamlayıcı Vergi (YATV) Kılavuzu”
ile hesaplama yöntemleri ve teknik detaylar ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
4. Beyanname İçeriğinin Ana Bölümleri
YATV Beyannamesi oldukça kapsamlı bir yapıya sahiptir ve özetle aşağıdaki ana başlıklardan oluşmaktadır:
I. Genel Bilgiler
- Mükellefiyet ve vergilendirme dönemi
- Beyan yükümlülüğü
- Beyan süresi ve elektronik gönderim esasları
II. İdari ve Beyana İlişkin Bilgiler
- Beyannamenin hangi sıfatla verildiği
- Beyanı düzenleyen kişi/kurum bilgileri
III. Çok Uluslu İşletme (ÇUİ) Grubu Bilgileri
- Nihai ana işletme bilgileri
- Konsolide finansal tablo verileri
- Bağlı işletmeler ve iş ortaklıklarına ilişkin detaylar
- Özel ve genel grup sınıflandırmaları
- Azınlık payına sahip alt gruplar
- Yatırım işletmeleri ve devletsiz bağlı işletmeler
IV. Güvenli Liman ve De Minimis Seçenekleri
- Geçici güvenli liman uygulamaları
- De minimis tercihleri
- Seçimlere ilişkin teknik bildirimler
V. Vergi Yükü Hesaplamaları
- İşletme bazlı düzeltmeler
- Ertelenmiş vergi hesaplamaları
- Sınır ötesi kazanç tahsisleri
- Ülkesel bazlı efektif vergi yükü hesaplamaları
- Geçiş kuralları ve takip hesapları
VI. Genel Hesaplamalar
- REF kazanç indirimi
- Brüt ücret giderleri ve maddi duran varlık tahsisleri
- Ek cari dönem asgari vergi tutarları
VII. Yerel ATV’nin Tahsisi
VIII. Vergi Bildirimi
5. Uygulamanın Önemi
YATV Beyannamesi, klasik kurumlar vergisi beyannamesine kıyasla:
- Çok daha teknik hesaplamalar içermekte,
- Konsolide finansal tablo verilerine dayanmaktadır,
- Ülkesel bazlı efektif vergi yükü analizini zorunlu kılmaktadır.
Bu nedenle özellikle çok uluslu şirket gruplarının:
- Transfer fiyatlandırması,
- Konsolidasyon raporlaması,
- Ertelenmiş vergi hesaplamaları,
- CbCR (Ülke Bazlı Raporlama) verileri
ile uyumlu bir hazırlık süreci yürütmeleri önem taşımaktadır.
6. Değerlendirme
2024 hesap dönemine ilişkin YATV Beyannamesi’nin e-Beyan sisteminde açılmış olması, Türkiye’de asgari küresel vergi düzenlemelerinin uygulama aşamasına geçtiğini göstermektedir.
Beyan sürecinin teknik niteliği dikkate alındığında, mükelleflerin:
- Finansal raporlama sistemlerini gözden geçirmeleri,
- Grup içi veri akışını yapılandırmaları,
- Ertelenmiş vergi ve ülkesel efektif vergi yükü hesaplamalarını dikkatle analiz etmeleri gerekmektedir.
Mali Yöntem
Mali Yöntem Denetim ve Danışmanlık Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; “Mali Yöntem Denetim ve Danışmanlık” bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. “Mali Yöntem”, söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. “Mali Yöntem”, söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.