1. Genel Çerçeve
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 17. maddesi uyarınca, dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilmesi planlanan malların üretiminde kullanılacak girdilerin yurt içinden temininde tecil-terkin mekanizması uygulanabiliyordu.
Bu düzenleme sayesinde, Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) sahibi mükellefler, üretimde kullanacakları ham ve yardımcı maddeleri KDV hesaplanmaksızın temin edebilmekteydi. Satıcı tarafından hesaplanan KDV tecil edilmekte, ihracatın gerçekleşmesi halinde ise terkin edilmekteydi.
Ancak söz konusu uygulama için öngörülen süre 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla sona ermiştir.
2. Yasal Dayanak ve Yetki
Geçici 17. madde kapsamında uygulamanın usul ve esaslarını belirleme konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiş; ihracat süresi bakımından ise KDV Kanunu’ndaki genel süreler yerine dahilde işleme ve geçici kabul rejimlerinde öngörülen sürelerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
İhracatın süresinde gerçekleştirilmemesi halinde ise tecil edilen verginin, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilmesi öngörülmüştür.
3. Süre Uzatımları ve Son Durum
Geçici 17. madde ilk olarak 29.07.1998 tarihinde yürürlüğe girmiş ve geçici nitelikte düzenlenmiştir.
Başlangıçta 31.12.2008 tarihinde sona ermesi planlanan uygulama; yapılan yasal değişikliklerle sırasıyla 31.12.2015 ve 31.12.2020 tarihlerine kadar uzatılmış, son olarak 7256 sayılı Kanun ile 31.12.2025 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır.
Mevcut durumda ise 01.01.2026 itibarıyla uygulamanın devamını sağlayan yeni bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır.
4. 01.01.2026 Sonrası Uygulama
Mevcut mevzuat çerçevesinde;
DİİB veya geçici kabul rejimi kapsamında İhraç edilmek üzere üretilecek malların girdisi niteliğindeki yurt içinden temin edilen ham ve yardımcı maddelerde tecil-terkin kapsamında KDV’siz teslim yapılması mümkün değildir.
Bu tarihten itibaren söz konusu teslimlerde genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanması gerekmektedir.
Öte yandan, dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında yapılan ithalat işlemlerinde KDV istisnası uygulaması devam etmektedir.
5. Geriye Yürürlük İhtimali
Geçmiş uygulamalarda, süresi dolan Geçici 17. madde için daha sonra çıkarılan kanunlarla geriye etkili süre uzatımı yapıldığı görülmüştür. Bu nedenle benzer bir düzenleme yapılması teorik olarak mümkündür.
Ancak yeni bir yasal düzenleme yürürlüğe girinceye kadar, 01.01.2026 tarihinden itibaren yapılan yurt içi teslimlerde KDV hesaplanması gerekmektedir.
6. Uygulamanın Mükellefler Açısından Olası Etkileri
İhracatçı firmaların nakit akışı üzerinde geçici yük oluşabilir.
İç piyasadan tedarik edilen girdilerde finansman maliyeti artabilir.
İthal girdiler ile yerli girdiler arasındaki maliyet dengesi yeniden değerlendirilebilir.
Bu nedenle DİİB sahibi firmaların 2026 yılı bütçe ve maliyet planlamalarını gözden geçirmeleri önem arz etmektedir.
Sonuç
Geçici 17. madde kapsamında uygulanan tecil-terkin mekanizması 31.12.2025 tarihi itibarıyla sona ermiştir. Yeni bir kanuni düzenleme yapılmadığı sürece, 01.01.2026 tarihinden itibaren DİİB kapsamında yurt içinden temin edilen girdilerde tecil-terkin uygulanması mümkün değildir.
Gelişmelerin yakından takip edilmesi gerekmektedir.
Mali Yöntem
Mali Yöntem Denetim ve Danışmanlık Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu sirkülerler ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu sirkülerler ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; “Mali Yöntem Denetim ve Danışmanlık” bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. “Mali Yöntem”, söz konusu sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. “Mali Yöntem”, söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.